ဒီ ေခါင္းစဥ္ ကို “သူမ နဲ႕ စက္ဝိုင္းမ်ား” လို႕ ေပးဖို႕ကေန နာမည္ တတ္လိုက္တာက ဒီကိစၥေတြ မဖတ္ခ်င္ ရင္ မဖတ္ဘဲ ေနလို႕ ရေအာင္ပါ။မဟုတ္ရင္ အခ်ိန္ကုန္ ခံ ဝင္ ေနရ မစိုး လို႕။

ေျပာရရင္ ဒီရက္ စိတ္ ကို ဘယ္လိုအေနအထား မွာ ထားရမယ္ မသိ။
ကိုယ္က သာ စိတ္မခိုင္ သလို ျဖစ္ေနေပါ့။
သူကေတာ့ သူ လုပ္ႏိုင္သမွ် ေတြ ကို တတ္ႏိုင္သ၍ ခြန္အားအျပည့္ နဲ႕ လုပ္ ေနေတာ့တာ။
သူ႕ တက္ႂကြတဲ့ပံုရိပ္ ကို ၾကည့္၊ သူ႕ရဲ့ ဇြဲမေလွ်ာ့ တဲ့ စကား ေတြ ၾကားျပီး အဲဒီ စက္ဝိုင္း ေတြ ကို ျမင္ျမင္ လာတာ နဲ႕ ဒီ စာ ကို ေရးျဖစ္လိုက္ပါတယ္။

စက္ဝိုင္းေတြ အေၾကာင္းက အမ်ားၾကီး မဟုတ္ပါဘူး။ ၂ခု ထဲပါ။
Stephen R. Covey ရဲ့ The 7 Habits of Highly Effective People ဆိုတဲ့ စာအုပ္ ထဲ က စက္ဝိုင္း ေတြ အေၾကာင္းပါ။
အဲဒီ စာအုပ္ ထဲက အေၾကာင္းေတြက လူတစ္ေယာက္ထဲ ရဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။
.ႏွစ္ေပါင္း၂၀၀ ေလာက္ အတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ အေတြးအေခၚပညာရွင္ ေတြရဲ့ အေတြးအျမင္ ေတြ ကို အေသအခ်ာ ေလ့လာျပီး သုံးသပ္ ဆင့္ပြါး ေရးျပထားတာ။
လူ နဲ႕ လူ ခ်င္း ဆက္ဆံေရး မွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရဖို႕ အတြက္ ၾကိဳးစား ရာမွာ သိသင့္တဲ့ အေၾကာင္းေတြေပါ့။
အဓိက ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း လုပ္ခ်င္သူမ်ား ဖတ္သင့္တဲ့ ေလ့လာျပီး က်င့္သုံး သင့္တဲ့ အခ်က္ေတြ လဲ အမ်ားၾကီး ပါပါတယ္။

ဒီ စက္ဝိုင္း ပံုျပင္ မစခင္ အဲဒီ စာအုပ္ ကို ေရးသူ ရဲ့ စကားဝိုင္း တစ္ခ်ိဳ႕ အေၾကာင္း အရင္ေျပာျပခ်င္ရဲ့။
သူက တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆရာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ေန႕ သူ႕ ကို ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ က သူ႕ရဲ့ တင္းနစ္ အသင္း က ခရီး ထြက္ မွာမို႕ အတန္းမတက္ ႏိုင္တာ ကို ခြင့္ေတာင္း ခဲ့ပါတယ္။
ဒီေတာ့ သူက အဲဒီ ေက်ာင္းသား ကို ေမးလိုက္တယ္။
သူ – “မင္းသြားကို သြားရမွာလား၊ သြားဖို႕ ကို မင္း ေရြးတာလား”
ေက်ာင္းသား – “သြားရမွာပါ”
သူ – “မင္းမသြားရင္ ဘာျဖစ္မလဲ”
ေက်ာင္းသား – “သူတို႕ ကြၽန္ေတာ့ ကို အသင္းက ေန ကန္ထုတ္ လိမ့္မယ္”
သူ – “အဲဒီ အေၾကာင္း ရဲ့ ျဖစ္လာမဲ့ အက်ိဳး ကို မင္းၾကိဳက္လား”
ေက်ာင္းသား – “မၾကိဳက္ဘူး”
သူ – “သေဘာက မင္း သြားဖို႕ေရြးတာဟာ အသင္းမွတ္ ဆက္ျပီး ေနခ်င္ တဲ့ အက်ိဳး ကို လိုခ်င္မို႕ေပါ့။ ဒါဆို ငါ့ စာသင္ခ်ိန္ ကို မင္းပ်က္ ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ”
ေက်ာင္းသား – သင္ခန္းစာေတြ ပ်က္မွာပါ။
သူ – မွန္တယ္။ ဒီေတာ့ မင္း အေနနဲ႕ အေၾကာင္း တစ္ခု ကေန ျဖစ္လာမဲ့ အက်ိဳးဆက္ ေတြ ကို ခ်ိန္ဆျပီး ေရြးခ်ယ္မႈ ကို လုပ္ရမွာ။ ငါသာ မင္း ဆိုရင္လဲ တင္းနစ္ ခရီး ကို ေရြးမွာပါ။
ဒါေပမဲ့ ဒါကို “ငါေတာ့ လုပ္မွ ျဖစ္မယ္” လို႕ မေျပာပါနဲ႕။
ေက်ာင္းသား – ကြၽန္ေတာ္ တင္းနစ္ ခရီး ကို သြားဖို႕ ေရြးပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခု က သူေဟာေျပာတဲ့ ပြဲ တစ္ပြဲ မွာ လူတစ္ေယာက္ က သူ႕ဆီလာျပီး စကားေျပာတယ္။
ထိုလူ – စတီဗင္ မင္းေျပာတာ ကို ေတာ့ၾကိဳက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေျခအေန ေတြက ကြဲတယ္။ ငါတို႕ အိမ္ေထာင္ေရး က စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာျပီ။ ငါေရာ ငါ့မိန္းမေရာ ႏွစ္ေယာက္လုံး အရင္ လို တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ မေႏြးေထြးေတာ့ဘူး။ ငါ လဲ သူ႕ ကို ခ်စ္မရေတာ့ ဘူး။ သူလဲ ငါ့ ကို မခ်စ္ေတာ့ ဘူး။ ငါ ဘာလုပ္ရမလဲ။
သူ – အရင္လို ေႏြးေထြး တဲ့ ခံစားခ်က္ ေတြ မရွိေတာ့ ဘူးေပါ့ ဟုတ္လား။
လူ – အမွန္ဘဲ။ ကေလး သံုးေယာက္ အတြက္ေတာ့ ငါတို႕ အေသအခ်ာ စဥ္းစားေနတယ္။ ဘာမ်ား အၾကံျပဳႏိုင္မလဲ။
သူ – မိန္းမ ကို ခ်စ္ လိုက္ပါ။
ထိုလူ – ငါနာမလည္ဘူး။ ငါ သူ႕ ကို ခံစား လို႕ မရေတာ့ဘူးေလ။
သူ – ဒါဆို သူ႕ကို ခ်စ္လိုက္ပါ။ ခံစားခ်က္ မရွိဘူး ဆိုရင္ ဒါဟာ ခ်စ္ဖို႕ အေကာင္းဆုံး အေၾကာင္းျပခ်က္ဘဲ။
ထိုလူ – ဒါေပမဲ့ မခ်စ္ေတာ့ တာ ကို ဘယ္လို ခ်စ္ လို႕ ရဦးမွာလဲ။
သူ – ဒီမွာ ကိုယ့္လူ ခ်စ္တယ္ ဆိုတာ ၾကိယာ ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ခ်စ္ပါ။ အနစ္နာခံ လိုက္ပါ။ သူ႕ကို နားေထာင္ေပးလိုက္ပါ။ ကိုယ္ခ်င္းစာေပးပါ။ အသိအမွတ္ျပဳေပးပါ။ စိတ္ဓာတ္အား နဲ႕ ပံ့ပိုးလိုက္ပါ။

အဲဒီ စကားေျပာ ႏွစ္ခု ထဲမွာ ပထမ စကားေျပာထဲက အသိေပးအခ်က္ကေတာ့ “တာဝန္ခံျခင္း/ တာဝန္ယူတတ္ျခင္း” ပါ။
သူမ်ား (သို႕) အေၾကာင္းတစ္ခု က လႊမ္းမိုး လို႕ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္ဆႏၵ အရ လုပ္တတ္တာ၊ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဆင္ျခင္ ျပီး ကိုယ့္ဟာကို ေရြးတတ္တာ။

ဒုတိယ စကားေျပာမွာ ေပးခ်င္တဲ့ အခ်က္ က စိတ္ခံစားခ်က္ ကို ေရွ႔မထား ဘဲ စိတ္ခံစားခ်က္ ရဲ့ လႊမ္းမိုးမႈ မခံဘဲ လက္ေတြ႔က်က် လုပ္သင့္တာ လုပ္ျပီး အဲဒီ ခံစားခ်က္ ကို ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ဖို႕ပါ။

သူမ်ား (သို႕) အေၾကာင္းအရာ (သို႕) ခံစားခ်က္ ေတြ ရဲ့ လႊမ္းမိုး မႈ မခံ ဘဲ ကိုယ့္ဟာကို တာဝန္ခံ လုပ္တတ္တာ ကို Proactive လို႕ ေခၚျပီး

သူမ်ား (သို႕) အေၾကာင္းအရာ (သို႕) ခံစားခ်က္ ေတြ ရဲ့ လႊမ္းမိုး မႈ ေအာက္မွာ ေနျပီး အေျခအေနၾကည့္ လုပ္ေနတတ္ တာကို Reactive လို႕ ေခၚပါသတဲ့။

Proactive သမား မ်ား က ကိုယ့္လုပ္စရာရွိတာ မိုးရြာရြာ ေနပူပူ လုပ္ပါတယ္။ သူမ်ား ေျပာတဲ့ အတင္းအဖ်င္း ကဲ့ရဲ့ အပုတ္ခ် တာေတြ ေပၚမွာ စိမ့္ဝင္ မသြားပါဘူး။ ကိုယ့္ ရဲ့ ကိုယ္ပိုင္အစြမ္းအစ နဲ႕ လမ္းသစ္ေဖာက္ျပီး တီထြင္မႈ ေတြ လုပ္တတ္ပါတယ္။ အေျခအေန ကို အျပစ္မတင္ ဘဲ ကိုယ့္တာဝန္ ကို ေက်ေအာင္ ယူတတ္/တာဝန္ခံတတ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္ အမ်ားအတြက္ အလုပ္ ကို လုပ္လိုက္တာဟာ ကိုယ့္နာမည္ အတြက္မဟုတ္ဘဲ နာမည္ မေပၚရင္ေတာင္ လုပ္ေပးတတ္သူပါ။

Reactive သမားမ်ား က ရာသီဥတု ရဲ့ အေျပာင္းအလဲ ေပၚမွာ တည္မွီျပီး စိတ္ေျပာင္းပါတယ္။ သူမ်ား ေဝဖန္ ကဲ့ရဲ့ျခင္းမွာ ခံစားလြယ္ပါတယ္။ တစ္စုံတစ္ေယာက္ ရဲ့ အပံ့အပိုး ကို ေမွ်ာ္ပါတယ္။ အေျခအေန ကို အျပစ္တင္ျပီး ကိုယ့္တာဝန္ ကို ေနာက္ခ်န္ထားပါတယ္။ ဘာလုပ္လုပ္ ကိုယ့္ကို သူမ်ား  အခ်ီးမြမ္း ခံဖို႕ အတြက္သာ လုပ္ပါတယ္။

အခုေျပာေနတဲ့ Proactive ဆိုတာ ျမင့္မားတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိတဲ့ လူမ်ား ရဲ့ အက်င့္စ႐ိုက္ ေတြထဲ က တစ္ခ်က္ပါဘဲ။ စာအုပ္ထဲ မွာေတာ့ 7 Habits ထဲ ကနံပါတ္(၁) ေပါ့။

အဲဒါကို စက္ဝိုင္းမ်ား နဲ႕  “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႕ စက္ဝိုင္းမ်ား (၂)”   မွာ ဆက္မည္။

 

Habit 1

Iamge from – http://cbsd.org/Page/10185

ျမစပဲ႐ိုး

About ျမစပဲ႐ိုး

Khin Latt has written 240 post in this Website..