မနက္ က ရြာထဲ အျမန္ ဝင္ အၾကည့္  ေၾကာင္ေၾကာင္ ရဲ့ ပို႕စ္ ေခါင္းစဥ္ ကို ျမင္ျပီး အေသအခ်ာမဖတ္ေသးဘဲ ရန္ေထာင္ လိုက္မိတာ ေတြး ျပီး နဲနဲ ရွက္ သြားတယ္။
မ်ားမ်ားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ :wink:
အားလုံး ျဖစ္ေနက် သေဘာမွာ ရွိတာဘဲ။
တစ္ဖက္သပ္ ကိုယ့္အျမင္၊ ကိုယ့္ အေတြး  နဲ႕ ဒါဆို သူေတာ့ ဒီလို ေျပာေတာ့မွာဘဲ။ ဒီလို လုပ္ေတာ့မွာဘဲ ဆို တဲ့ စိတ္ ေရွ႕တန္းထားျပီး ကိုယ့္ဟာကို ေကာက္ခ်က္ခ် တာတို႕၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်တာတို႕ လုပ္လိုက္ျခင္းပါ။
သိုးေဆာင္း မွာေတာ့ Confirmation bias (or) myside bias ေပါ့။

အဲဒီလို အေၾကာင္းမ်ိဳး ကို ေျပာဖို႕ အတြက္ ကိုယ့္ေပါင္ ကိုယ္သာသာ လွန္ေထာင္း ျပီး ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ အေဖ က အရင္က ယူနီေဖာင္းဝတ္တစ္ေယာက္ပါ။
အစိမ္းေရာင္ ေတာ့ ဝုတ္ဘူး။  :-))
အခု ေခတ္မွာ သိပ္ျပီး လူမုန္းမမ်ားေတာ့ေပမဲ့ ဟိုးေရွး မဆာလာေခတ္ မွာ ေတာ့ ျပည္သူ႕ခ်ဥ္ဖတ္ၾကီးေပါ့။ (လူဝင္မႈ မဟုတ္)
အေဖ၊ အေမ ကုန္သည္ ပြဲစား မ်ားမို႕ အစိုးရဝန္ထမ္း ကို အထင္ၾကီးၾကတဲ့ ေခတ္မွာ သူ႕နည္း သူ႕ဟန္ ေတာ့  ေပၚျပဴလာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
အေဖ ဂ်ဴတီဝင္ဖို႕ အျဖဴေရာင္ယူနီေဖာင္းဝတ္ျပီး ရင္ အေတာ္ေလး ၾကည့္ေကာင္းတယ္။ ၾကည့္ျပီး အင္မတန္ သေဘာက်တာ။
မနက္ေစာေစာ လို လာၾကိဳ တဲ့ ကား နဲ႕ ပါသြားတဲ့ အေဖ့ ကို လက္ျပက်န္ရတာ၊ ျပန္အလာ ကားသံၾကားရင္ ေျပးၾကိဳ ရတာ အင္မတန္ ဂုဏ္ယူတာေပါ့။
နဲနဲၾကီးလာေတာ့ အစ္ကို က ပင္လယ္ထြက္တဲ့ အလုပ္လုပ္ ဖို႕ သင္တန္း တက္တယ္။
အဲဒီမွာ သူ႕သူငယ္ခ်င္း ေတြ က သူ႕ကို ေနာက္ၾကတယ္။
မင္းတို႕ ငါတို႕ ေကြၽးတာ ေပးတာေတြ နဲ႕ လူျဖစ္လာတာ၊ ဘာညာေပါ့။
အစ္ကို႔ မွာ တစ္အားစိတ္တို တယ္။
ဒါကို “ဟုတ္တာေျပာ တာ ဘာျဖစ္လဲ” လို႕ ၾကားက ေန သူမ်ားေတြ ဘက္က ေရွ႔ေနလိုက္ခဲ့ေသး။
ဒါေတာင္ အေဖ က သူမ်ားေတြ ထက္ စာရင္ အမ်ားၾကီး ေလာဘ နဲ တယ္ေခၚမယ္။
မိဘ က ခ်မ္းသာခဲ့ဖူးေတာ့ သိကၡာမဲ့ေလာက္ေအာင္ ေတာ့ အဆင့္မနိမ့္ခဲ့ဘူး။
မဟုတ္ရင္ ကိုယ္လဲ သူေဌးသမီး ေပါ့။
အခုေတာ့ အဖိုး အဖြား လက္ထက္ က ေပးခဲ့တာေလး ေတြ နဲ႕ မို႕သာ လူလူသူသူ ေနရ တယ္ေခၚမယ္။
အိမ္ေတာင္ အေမ့ ဘက္က အဖြား ေက်းဇူး နဲ႕ ပိုင္လိုက္ရတာ။
ဒါေၾကာင့္ အေဖ အလုပ္နဲ႕ နယ္ဘက္ေတြမွာ ေရာက္ရင္ အေမ့ ကို ပြဲစားလုပ္ၾက သတဲ့။
အမ်ားၾကီး မဟုတ္ေတာင္ မကင္းခဲ့တာ ေတာ့ ဝန္ခံပါတယ္။

. ေနာက္ပိုင္း အစ္ကို အလုပ္ဝင္လို႕ ပင္လယ္ က ျပန္လာတိုင္း ဟိုေပး ဒီကမ္း လုပ္ရတာ ေတြ က ေတာ္ေတာ္ေလး ဆိုးလာတယ္။
အရင္လူ ေတြထက္ ပိုျပီး ေလာဘတက္လာၾကေတာ့ ပိုပိုျပီး နာမည္ပ်က္လာတာ မဆန္းဘူးေပါ့။
ဒီမွာ အေမ က အေတာ္ေလး ရီ ရတယ္။
သူ႕သား အလွည့္ ေပးလဲ ေပးရ ေရာ သူ႕မွာ ေျပာမဆုံး ေတာ့ဘူး။
အဲဒီ တုန္းက အေမ့ ကိုလဲ တရာ ျပ ရတာ အာေပါက္ေရာ။
ဒီေတာ့ သူက “နင့္ အေဖ တို႕တုန္း က အဲလို ဓားျမ တိုက္ခဲ့တာ မဟုတ္ဘူး” တဲ့။
ဒါေပမဲ့ အေမ ရယ္။ ဒီ ယူနီ ေဖာင္း ဝတ္ မွေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ဘဲ ထင္မွာမို႕ စိတ္ေလွ်ာ့ လို႕ ေျပာရေသး။
ဟုတ္တယ္ေလ။
ဒီ နာမည္ပ်က္ တဲ့ အလုပ္ အသိုင္းအဝိုင္း ထဲ က လူ ျဖစ္ခဲ့ မွေတာ့ သူမ်ား အေျပာခံ ရတာ ကို လက္ခံ ႐ံုဘဲေပါ့။
. ေျပာတဲ့ သူ ေတြ ကလဲ ျဖစ္ရပ္ ေတြ ေပၚမွာ အေျခခံလို႕ ေျပာၾက၊ စြပ္စြဲၾက တာဘဲ။
ဒါကို ကိုယ္ပါတဲ့ အသိုင္းအဝိုင္း ကလဲ မွားေသး တယ္၊ အမွန္မျမင္ ဘဲ မသိဟန္ေဆာင္ျပီး ေျပာသူ ကို ရန္လုပ္မယ္။
ကိုယ့္ကို ေစာ္ကားသူ လို႕ အမုန္းပြါးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုဆိုးဖို႕ဘဲ ရွိတယ္။
တစ္ျခားသူ ေတြ ေျပာသလို ကိုယ္လဲ တကယ္ျဖစ္ေနရင္လဲ မနာဘဲ အမွန္ကို လက္ခံျပီး ပါးစပ္ပိတ္ျပီး ေနတာ ပိုျပီး ေအးပါတယ္။
သူတို႕ ေျပာသလို မဟုတ္ဘူး လို႕ ကိုယ့္လိပ္ျပာလံု ရင္လဲ ဘာကို မွ နာေနစရာ မလိုဘူး။
ကိုယ္က ပိုပိုျပီး မွန္ေအာင္ ေနျပဖို႕ဘဲ ရွိတယ္။
ပိုျပီး ျမင့္တဲ့ စိတ္ရွိရင္ ကိုယ့္အနားက အမွားေတြး ေနမိသူ ေတြ အမွန္တရား တစ္ခု ကို အတိုင္းအတာ နဲ႕ ျမင္တတ္ေအာင္ ရွင္းျပျပီး တစ္ေယာက္ခ်င္းက ေန အသိုင္းအဝိုင္း ေကာင္းသည္ အထိ ျပင္ေပးေပါ့။
ဒါဆို လူ႕ အသိုင္းအဝိုင္း ထဲ မွာ တစ္ေယာက္ နဲ႕ တစ္ေယာက္၊ အသိုင္းအဝိုင္း တစ္ခု နဲ႕ တစ္ခု အထင္ေသးျခင္း၊ အပုတ္ခ်ျခင္း၊ နားလည္မႈ လြဲျခင္း ေတြ နဲ သြားမယ္။

စြပ္စြဲ တဲ့ တစ္ဖက္ ကလဲ ဒီလို ေကာင္ ဆို ဒီလို ျဖစ္ေတာ့ မွာဘဲ ဆိုတဲ့ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့ တဲ့ “Confirmation bias” မပါဘဲ ၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္မယ္။
တစ္ေယာက္ (ဒါမွမဟုတ္) တစ္ဖြဲ႕ မွာ အတိတ္ေၾကာင္း အဆိုး ရွိေပမဲ့ အားလုံး ကို ရမ္းျပီး ေျပာလို႕ မရဘူး။
အေသအခ်ာ မွန္ မွ အခ်က္အလက္ျပ ျပီး ေထာက္ျပ ေျပာဆို စြပ္စြဲ သင့္တယ္။

အခု လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနမွာ “Confirmation bias” ေတြ ျပည့္ႏွက္ ေနပါတယ္။
ထင္ေၾကး နဲ႕ အေပၚယံ အေတြး ေတြ ေပၚမွာ အေျခခံ ျပီး သတင္းေတြ ထင္တိုင္း ျပန္႕ေနတာပါ။
အဲဒီ မခိုင္လုံ တဲ့ ထင္ေၾကး အခ်က္ ေတြ က ေန ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ေတြခ်လိုက္ရင္ အင္မတန္ ဆိုးရြားတဲ့ အေၾကာင္း ေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။

စစ္ဖက္ နဲ႕ အစိုးရ ဘက္ကလဲ ဒီမိုစကား ေျပာတာ နဲ႕ ထမင္းငတ္လို႕ လုပ္စရာမရွိ သူ ေတြ လုပ္ေနတာ ျမင္ၾကတယ္။ အေခ်ာင္ ေနရာ ဝင္လို သူေတြလို႕ စြပ္စြဲတယ္။
ဒီမို ေတြ ကလဲ စိမ္းစိမ္းျမင္ ရန္လုပ္ဖို႕ဘဲ ေတြး ေတာ့ ႏွစ္ဖက္ အျမင္ ေတြ ၾကား ဘယ္လို မွ မၾကည္လင္ေတာ့။
ဒီမို ထဲ လဲ အမွန္တရား အတြက္ ၾကိဳးစားေနသူ ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိသလို
အစိမ္းထဲ လဲ ေကာင္းတဲ့ အျမင္အေတြး မွ် သူ ေတြ ရွိ ေနတာ သိသင့္တယ္။

. ေလာေလာဆယ္ ရက္ထဲ မ်က္စိမွာ အခ်ိဳး မေျပ တာ ကို ေျပာခ်င္ေသးရဲ့။
. ႏွိမ္ေျပာလိုျခင္း ေတာ့ မရွိေပမဲ့ ျမန္မာျပည္ ရဲ့ ဘြဲ့ ပိုင္ရွင္ တစ္ခ်ိဳ႕ ဟာ Management နာမည္ တပ္ ႐ံု နဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ယွဥ္ ျပီး ဝင္ႏိုင္ပဟ၊ ငါဟဲ့ ပညာရွင္ ထင္ေနၾက တာ စိတ္ပ်က္ဖို႕ ေကာင္းပါတယ္။
အခုေခတ္ ျမန္မာျပည္ မွာ မာစတာသာမက ေဒါက္တာဘြဲ့မ်ားပါ ေဖာခ်င္ ေသာခ်င္း ခလုတ္တိုက္လို႕ ေတာင္ ရ ေနတဲ့ အေျခမွာ မျပည့္ဝ တဲ့ ဘဝင္ကိုင္ ေဘာင္ဘင္ စိတ္ ေတြ နဲ႕ ဆရာၾကီး မ်ား မ်ားလြန္းေနပါတယ္။
(အမွန္ ေတာ္ ျပီး ေဘာင္ဘင္ မခတ္ သူ အမ်ား ကိုေတာ့ ဒီ စကားေၾကာင့္ အႏူးအညြန္႕ ေတာင္းပန္ပါတယ္)
အဲဒီ က်ပ္မျပည့္ ေတြ ကေန တစ္ဆင့္ လဲ “Confirmation bias” ေတြ အေျချပဳပါတယ္။

ဒဲ့ ေျပာရရင္ အဲဒီ အသိုင္းအဝိုင္း က အာဏာရွင္ကိုလဲ လက္မခံ၊ ဒီမိုသမား ေတြ ကိုလဲ အျမင္ေစာင္း ပါတယ္။
. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေလာက္ေတာ့ သူတို႕ လဲ စြမ္း တယ္ လို႕ အထင္ရွိၾကပါတယ္။
ဒီေတာ့ ၾကားခံ လူ ျဖစ္ေနတဲ့ သမၼတၾကီး မွ သမၼတၾကီး ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ဒီ သမၼတၾကီး ခမ်ာ အင္မတန္ သနားဖို႕ ေကာင္းတဲ့ အေျခ ကို ေရာက္ေနရွာ တယ္လို႕ ခံစားမိတယ္။

အဲဒီ ေဇာ္ကန္႕လန္႕ အုပ္စု ရဲ့ ေျမႇာက္ထိုးပင့္ေကာ္စကား မ်ားက သူ႕ ကို အထြက္ရ ခက္ေနေစလားမသိပါ၊
ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္ကြယ္က အမိန္႕ေပးသူၾကီး ကိုယ္တိုင္ ဇာတ္လမ္းေပ်ာက္ ျဖစ္ေနသမို႕ ကန္႕လန္႕ကာၾကား ကန္႕လန္႕ၾကီး ျဖစ္ေနရွာတယ္ ထင္မိေသး။
ဒီလို အျဖစ္ၾကား ထဲ မွာ ပရိတ္သတ္ ကို ရီရမလို ငိုရမလို ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ျပ မဲ့ တစ္ကိုယ္ေတာ္ မင္သား တစ္သီး ပုဂၢလ မ်ား လဲ ထြက္လာပါဦးမယ္။
ကိုကိုးကြၽန္း မွာ ဝင္ျပိဳင္ခ်င္လို႕ အဲဒီက အေၾကာင္းမ်ား သိရင္ မွ် ေပးစမ္းပါလို႕ ဂ႒ဳန္ျပာၾကီး ေပၚ က ႐ူးေၾကာင္ေၾကာင္ အတည္ ေမးေနသူ ကို ေတာင္ ျမင္လိုက္ေသး။
အဲဒါကို Like လုပ္သူ က အမ်ိဳး။ အဲဒီ ပုတ္ထဲ က အဲဒီ ပဲ။

Opppppppppppppppppps ………….
သမ်ား လဲ ေျပာရင္း ေျပာရင္း “Confirmation bias” ေတြ ဝင္လာျပီ မို႕ ေတာ္ပါျပီ လို႕စ္။ lol:-)))

ဒီမို ၊ ဒီေရ၊  ဒီလူ  ေတြ နဲ႕။
. ျဖစ္ခ်င္ရာသာျဖစ္။
ကိုယ္ အထင္ၾကီးတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေစလိုသူ ေနရာ မရေတာ့ ရင္ လဲ ….
. ေတာ မျပန္ ရလို႕ သက္သာ တယ္ ဘဲ မွတ္ေတာ့ မယ္။

ျမစပဲ႐ိုး

About ျမစပဲ႐ိုး

Khin Latt has written 240 post in this Website..