အမွန္ေတာ့ ဘုန္းဘုန္းေဟာတဲ့ တရားေတြ စာရိုက္ထားတာကို ရွယ္ေပး ဖတ္ခိုင္းတာက အရီးလတ္ ပါ။

အဲဒီ အခ်ိန္ ကိုယ္က ျမန္မာျပည္ေရာက္ေနတုန္းအခိုက္မို့ ဖတ္ရံုပဲ ဖတ္ျပီး ဘာမွ ျပန္မေျပါနိုင္ခဲ့ဘူးးး။

ခု ဒီ ကေနပဲ ေက်းဇူးတင္စကားေျပါရေတာ့မွာပဲ အရီးေရ။ တန္ဖိုးရွိတဲ့ တရားနဲ့ စာေတြကို ျပန္မွ်လို့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

က်ေနာ့ရဲ့ ျကက္စြပ္ျပုတ္ေတြ လက္ခ်ာေတြရဲ့ အေတြးေတြမွာလည္း တစိတ္တေဒသ သေဘာေလာက္ပါပါတယ္။

 

 

စိတ္ရဲ့ အပိုင္းအစ ျဖစ္ပ်က္မႈ တခု ကို ဆရာေတာ္က တရားေတာ္နဲ့ေရာ အေနာက္တိုင္းက သုေတသီ သေဘာတရားေတြနဲ့ပါ မွ်တေဟာတာမို့ သေဘာေပါက္နိုင္မယ္ထင္ရဲ့။

Emotion Management ၁ က ေန ၈ အထိ ရွိတယ္။

မ်ားရင္ အကုန္မဖတ္ျဖစ္မွာ စိုးလို႕ အပိုင္းခြဲတင္လိုက္တယ္။

တခ်ို့ ဖတ္ဖူးျပီးသား နာဖူးျပီးသားလည္း ျဖစ္မွာပါ။

ေဇာ္သန့္ ေလာေလာဆယ္ဖတ္ေနတဲ့ စာအုပ္ နဲ႕လည္း တိုက္ဆိုင္မယ္ထင္လို႕။ ေလာကုတၱရာ အက်ိဳး အတြက္ ထိ မၾကည့္ရင္ေတာင္ လူ႕ အဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ စိတ္ထားတတ္ဖို႕ အေထာက္အပံ့ျဖစ္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

 

ကိုယ့္ နားလည္သလို ေျပါရရင္….

ပထမ ဆံုး အပိုင္းမွာေတာ့ ဘုန္းဘုန္းက  ေရွ့ေဆာင္သြားတဲ့ စိတ္တစ္ခုမွာ အဆိုးျမင္တဲ့၊ ေနာင္တပါတဲ့ အရာမ်ိုး အေတြး မပါေစဖို့ စ ေျပါတာထင္ရဲ့။

က်ေနာ္တို့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကို ဦးေဆာင္သြားတာက အဆိုးျမင္  အေတြးေတြပါ။ သူက ဦးေဆာင္ျပီးလာေလ့ရွိတာပါ။အရင္လာေလ့ရွိတာပါ။ ဒါေျကာင့္ ေအာင္ျမင္ေရးေသာ့ခ်က္ေတြ မွာ အေကာင္း အေကာင္းျမင္ အေတြး/စိတ္ Positive Attitude/Emotion  ထားရမယ္လို့ ပါတာေပါ့။

သတိမ်ားမထားမိရင္ မ်က္လံုးမွိတ္ျပီး ေတြးမိတဲ့ ပထမဆံုး အေတြးေတြမွာလည္း အဆိုးေတြ ပါ။

အတိတ္ကို ေတြးမိရင္လည္း ဆိုးတဲ့ အေျခအေနေတြကိုပဲ မွတ္မိလြယ္…

အနာဂတ္ကို ေတြးရင္လည္း စိတ္ပူတဲ့ အေတြးေတြက ျကီးစိုးး..

ဒီလိုနဲ့ပဲ ရုန္းမထြက္နိုင္တဲ့ စိတ္ခံစားမႈ သံသရာကို ဘယ္လို ျဖတ္ရမယ္ဆိုတာ သိသင့္တာေပါ့ေလ။

 

ရုန္းမထြက္နိုင္ရင္ေတာ့ ဆိုးတယ္လို့ ထင္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ အတြက္…

သူမ်ားကို အျပစ္တင္၊

ကိုယ့္ကိုယ္ကို အျပစ္တင္၊

ျပန္ေတြး

ေနာင္တရ၊

စိတ္ဖိစီး ဒီ သံသရာက မေျပါနိုင္ဘူးးး။ ကိုယ့္စိတ္ကို အေပၚစီးက မျမင္နိုင္ပဲ စိတ္ရဲ့ ေစရာေနာက္ပဲ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္လိုက္သြားေတာ့မွာ။

ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆန္းစစ္မွသာ ရွာေဖြမွသာ အဆိုးျမင္သံသရာက လြတ္ေျမာက္မွာပါ။

အဲဒါေလးကို ဘုန္းဘုန္းက ေျပါခ်င္တာလို့ နားလည္ပါတယ္။

 

လြဲေနတာရွိရင္လည္း ေထာက္ျပျကပါဦးးး

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Emotion Management (၁) – (ကိုယ့္ကိုယ္ အျပစ္တင္ျခင္း)

 

ဘုန္းဘုန္းနဲ႔ နီးစပ္တဲ႔သူေတြထဲမွာ ကေလးေတြ အလိုမက် ျဖစ္တတ္တာကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတြ႔ဖူးတယ္။

အဲ့ဒါေတြကို Emotion ရႈေထာင့္ကေန ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ “Negative Emotion” က လႊမ္းမိုးေနတာ။ အကုန္လံုးကို dominate လုပ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ေလာကႀကီးကို ၾကည့္တဲ့ “window” ဒီျပတင္းေပါက္ေပါ့။ အကုန္လံုး Negative ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Negative Emotion ကို ရင္ဆိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

 

သူမ်ားကို အျပစ္တင္တဲ့ဟာနဲ႔ ကိုယ့္အျပစ္တင္တဲ့ဟာ

ဒါေလး ေျပာခ်င္တယ္။ ဓမၼစၾကာသုတ္ထဲမွာ ျမတ္စြာဘုရားေဟာထားတဲ့ အစြန္းႏွစ္ခုဆိုတာ ရွိတယ္။ Negative Emotion ျဖစ္တဲ့ထဲမွာ ပထမအစြန္းတစ္ခုက

★ သူတစ္ပါးကို အျပစ္တင္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္လုပ္တာဟုတ္တယ္ဆိုၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ အလိုလိုက္တာ။ ဒါ လက္ယာ အစြန္းေရာက္တယ္။ ကာမသုခလႅိကာ ႏုေယာေဂါ ကိုယ့္ကိုယ္ အလိုလိုက္တာ။

★ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သူမ်ားကိုေတာ့ အျပစ္မတင္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ အျပစ္တင္တယ္။ ျဖစ္လာတဲ့ဟာေတြ ငါဘာလို႔သြားလုပ္တာပါ။ ဒီဟာလုပ္တာပါ။ ဒီေနရာ ဘာလို႔လာၿပီးလုပ္တာပါ။ ဒီလူနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ လုပ္တာပါနဲ႔ ကိုယ္က ျပန္ၿပီးေတာ့ undo လုပ္လုပ္ေနရတဲ့ဟာေတြ၊ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လို႔မရတဲ့ဟာေတြ။ အဲ့ဒါေတြကိုေတြးၿပီးေတာ့ ေနာင္တေတြျဖစ္၊ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ အျပစ္ေတြတင္ေနတာ။

 

အေမရိကားက သူေဌးႀကီးတစ္ေယာက္က စီးပြားေရးလုပ္ရင္းလုပ္ရင္းနဲ႔ မီလ်ံနာျဖစ္ေနၿပီ။ တစ္ေန႔က်ေတာ့ ဘာသြားစဥ္းစားမိလဲဆိုေတာ့ ဟိုေနရာေလးမွာတဲ့ .. “ဘက္စ္ကား”ဆိုပါေတာ့ ။ အဲ့ဒီဘယ္ထဲမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈလုပ္ခဲ့ရင္ ဒီကေန႔ဆိုရင္ အက်ိဳးအျမတ္က ဘယ္ေလာက္ရွိေနၿပီ။ ငါ မလုပ္လိုက္မိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီခုနစ္ႏွစ္ အတြင္းမွာ၊ ရွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ပိုက္ဆံ ဘယ္ေလာက္ထိ ဆံုးရံႈးသြားတယ္ဆိုၿပီး မရင္းႏွီးလိုက္ရတဲ့ဟာ၊ မလုပ္လိုက္ရတဲ့ဟာ။ အဲ့ဒါကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ သူက ေနာင္တေတြ ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကိုယ္သူ ျပန္အျပစ္တင္တယ္။ အဲ့ဒါကို ေတြးရင္းေတြးရင္းနဲ႔ auto mind ၀င္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ေနာက္ပိုင္း အိပ္မရေတာ့ဘူး။

စိတ္ဆရာ၀န္ဆီေရာက္သြားတယ္။

အဲ့ဒါနဲ႔ စိတ္ဆရာ၀န္ကသူ႔ကို ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ…

” ဒီဆရာ၀န္က ငါ ေျပာတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ကြက္မွ သူကမွ မသိတာ။ သူကမွ တန္ဖိုးမသိတာ” ဆိုၿပီး ဆရာ၀န္ေျပာတာကို သူက နားမေထာင္ဘူး။ အဲ့ဒါနဲ႔ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ သူ အိပ္မႏိုင္ စားမရ အဲ့လိုျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ ဘာေလး သြားေတြ႔တုန္းဆိုေတာ့.. သူက စာဖတ္တဲ့သူဆိုေတာ့ ဓမၼပဒထဲက ျမတ္စြာဘုရားေဟာထားတဲ့ စာသားေလး..

★ အတိတ္ကိုလည္းပဲ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေနာင္တမျဖစ္နဲ႔။

★ အနာဂတ္အတြက္လည္း မပူပန္နဲ႔။

★ ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္ေနပါ။

ဒီလို လုပ္မွ စိတ္ခ်မ္းသာမယ္။

ဒါ သက္ေသ သာဓက သုတ္ထဲမွာလည္း ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ အခု Negative Emotion ကို ကိုင္တြယ္တယ္ဆိုတာက….

★ အလုပ္ဘယ္ေလာက္ပဲ မ်ားမ်ား ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္မွာ center လုပ္ေနရမယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ Center လုပ္ေနရမယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အေတြးကို Center လုပ္ႏုိင္ရမယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ Emotion ကို Center လုပ္ႏိုင္ရမယ္။ ဒါေလး ေလ့က်င့္ေပးရမယ္။

အဲ့လို မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ဒီ အရင္းအႏွီး မလုပ္လိုက္ရတဲ့ အဲ့ဒီစီးပြားေရးမွာ အျမတ္အစြန္း မရလုိက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔၊ သူ ေနာင္တေတြျဖစ္ၿပီးေတာ့ Negative အေတြးေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ သူမီလ်ံနာ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ေမ့သြားတယ္။ သူ႔မွာ တိုက္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ကားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အလုပ္သမားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ၀င္ေငြေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူေမ့ေနတယ္။

ဘုန္းဘုန္း Oxford မေရာက္ခင္ London မွာေနတုန္းက Sunday School လုပ္ေတာ့ ကေလးေတြနဲ႔ စကားေျပာတဲ့အခါ ကေလးေတြက သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တဲ့ဟာေတြကို သူတု႔ိကေျပာျပတယ္။ “အရွင္ဘုရား တပည့္ေတာ္ ဘာမွမလုပ္ခ်င္ဘူး။ Bill Gates လိုပဲတဲ႔။

Bill Gates က ဒီမွာ တစ္ေန႔ကို ၀င္ေငြဘယ္ေလာက္၀င္တယ္။ အဲ့ဒါကို တစ္နာရီနဲ႔ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္၀င္တယ္။ တစ္မိနစ္ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္၀င္တယ္။ ကေလးက အဲ့လို တြက္တာေပါ့။ အဲ့ဒါနဲ႔ သား “ဘာျဖစ္ခ်င္တာတုန္း”ဆိုေတာ့ သူ႔လို။ Bill Gates လို ျဖစ္ခ်င္တာတဲ့။ သူ႔လိုျဖစ္ခ်င္တာေတာ့ ဟုတ္တယ္။

အဲ့လို Ambition ရွိေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္က ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္မွာ ဒီကေလး သူလုပ္ရမယ့္အလုပ္ကို သူသိရမယ္။ Bill Gates က ေန႔ခ်င္းညခ်င္း Bill Gates ျဖစ္လာတာ မဟုတ္ဘူး။

Bill Gates က သူ လူေတြကို အလုပ္ေပးတယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးေမးတဲ့ေမးခြန္းက ဘာအမွားလုပ္ခဲ့တုန္းတဲ့။ အဲ့ဒီအမွားကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းခဲ့တုန္းတဲ့။ သူက အဲ့ဒါေမးတာ။

အဲ့ဒါသူသေဘာက်ၿပီဆိုရင္ အဲ့ဒီလူကို သူအလုပ္ေပးလိုက္တာပဲတဲ့။ သူအဓိက ေမးတဲ့ေမးခြန္းေပါ့။

Bill Gates က University လည္း မတက္ခဲ့ရဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ ျဖစ္လာတဲ့ ပုဂိၢဳလ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့

★ ဒီ Negative Emotion ဆိုတာ သူျဖစ္ၿပီဆိုရင္ စိတ္ကို အတိတ္မွာပဲေနခိုင္းတယ္။

ဒီဟာက သိဖို႔ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ စိတ္ကို အတိတ္မွာပဲ ေနခိုင္းတယ္။

ဒီေန႔ တနဂၤေႏြေန႔။ ၃၁ ရက္ေန႔။ မနက္ ၉း၃၀။ ဒါ ပစၥဳပၸန္။ မေန႔က အေၾကာင္း ေတြးေနတယ္။

မေန႔က အေၾကာင္းပဲ စိတ္က Auto Mind နဲ႔ မေန႔ကအေၾကာင္းပဲ အဲ့ဒီကို ခဏခဏ ေရာက္ေရာက္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒါ ငါ့မွာ Emotional Issue ရွိသလားလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ ျပန္ဆန္းစစ္ပါ။ Emotion အေၾကာင္း ရွိသလား။

ဒီ Emotion က ကိုယ့္ကိုယ္ မေက်နပ္တဲ့ဟာလား။ သူမ်ားကို မေက်နပ္တဲ့ဟာလားဆိုတာ ျပန္ၿပီးေတာ့ ၾကည့္ပါ။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

မဟာေဗာဓိလိုင္းမွ ထုတ္လႊင့္သည့္ Oxford Sayardaw ေဒါက္တာဓမၼသာမိ (Venerable Dr. Dhammasami, Oxford Buddhavihara, UK) ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ Emotion Management & Mindful Compassion တရားေတာ္အား အသံဖိုင္မွ စာရိုက္ပူေဇာ္ပါသည္။

(Credit to Original Uploader)

ဇီဇီ

About ဇီဇီ

ဇီဇီ has written 331 post in this Website..

CJ # 129120