10-Essential-Facts-About-Zika-Virus-alt-722x406ZIKA ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ

ေဆာင္းရာသီသို႔ေရာက္လာေသာအခါ လူအေတာ္မ်ားမ်ားသည္ Flu ေခၚ Influenza ေခၚ တုပ္ေကြး ေရာဂါကိုခံစားရေလ့ရွိပါသည္။ ေဆာင္းရာသီအစ ေအာက္တုိဘာလတြင္ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးကို ႀကိဳတင္ ထိုးထားပါက ျဖစ္ေသာ္လည္း သိပ္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မခံစားရပါ။ ယခုႏွစ္ေဆာင္းရာသီတြင္ တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ တၿပိဳင္တည္းနာမည္ႀကီးလာေသာ ေရာဂါမွာ ZIKA virus ေရာဂါျဖစ္ပါသည္။

ကၽြႏု္ပ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ ေရာဂါကူးစက္ပံု (၆) မ်ဳိးရွိပါသည္။

၁. တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕မႈ (Direct)

ေရာဂါရွိသူႏွင့္ ကူးစက္မည့္သူအၾကား တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕မႈေၾကာင့္ကူးစက္ျခင္း

ဥပမာ – တုပ္ေကြးဖ်ား (Influenza)

၂. တဆင့္ခံ (Indirect)

ေရာဂါပိုးမ်ားက တေနရာ ဥပမာ – ပစၥည္းတခုေပၚတြင္တင္ရွိၿပီး အျခားသူမ်ားသို႔ ကူးစက္ျခင္း

ဥပမာ – တုပ္ေကြးဖ်ား (Influenza)

၃. အမႈန္မ်ား (Droplets)

ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္းမ်ားမွ ထြက္လာေသာ အမႈန္အစက္မ်ားမွတဆင့္ ကူးစက္ျခင္း

ဥပမာ – ဦးေႏွာက္ေမွးေရာင္ေရာဂါပိုး (Meningococcus)၊ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား (Respiratory Viruses)

၄. ေလထုမွတဆင့္ (Airbone)

ေလထုမွတဆင့္ အျခားသူမ်ားသို႔ကူးစက္ျခင္း

ဥပမာ – TB/ ၀က္သက္ (Measle)

၅. ၾကားခံသယ္ေဆာင္ျခင္း (Vehicle)

တေနရာတည္းမွ ေရာဂါပိုး သို႔မဟုတ္ အဆိပ္မ်ားပ့်ံႏွံ႔ျခင္း

ဥပမာ – အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း (Food Poisoning)

 

၆. ၾကားခံသတၱ၀ါသယ္ေဆာင္ျခင္း (Vector Borne)

အင္းဆက္ (Insect) သို႔မဟုတ္ တိရစာၦန္တေကာင္ေကာင္က ေရာဂါကိုသယ္ေဆာင္ၿပီး ေရာဂါရွိသူမွ ေရာဂါမရွိသူကို ေရာဂါျဖစ္ေစျခင္း

ဥပမာ – ငွက္မ်ား၊ ျဖဳတ္ဖ်ားေရာဂါ၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ

ZIKA Virus ေရာဂါသည္ Vector Borne disease ေခၚ ၾကားခံအေကာင္တမ်ဳိးက ေရာဂါသယ္ေဆာင္ ကူးစက္ေစေသာ ေရာဂါတမ်ဳိးျဖစ္ပါသည္။ ထိုေရာဂါကိုသယ္ေဆာင္ေသာ သက္ရွိမွာ “ျခင္” ျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ Virus မွာ Flavivirus ဟုေခၚပါသည္။ သယ္ေဆာင္ေသာ “ျခင္” မ်ားမွာ Aedes aegypti ႏွင့္ Aedes albopictus တုိ႔ျဖစ္ပါသည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ၊ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ၊ ငန္း၀ါဖ်ားေရာဂါ (Yellow fever) တို႔သည္လည္းျခင္က ေရာဂါသယ္ေဆာင္ၿပီး ထိုျခင္အကိုက္ခံရပါက ေရာဂါမ်ားရရွိႏိုင္ပါသည္။

ZIKA virus ေရာဂါကို ၁၉၄၇ ဧၿပီလတြင္ Uganda ႏိုင္ငံ RIKA သစ္ေတာတြင္းမွ ေမ်ာက္တမ်ဳိးတြင္ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ပါသည္။ ထိုမွ အစျပဳ၍ ZIKA ဟူေသာအမည္ရရွိခဲ့ပါသည္။ ၁၉၅၂ခုႏွစ္တြင္ ေရာဂါျဖစ္ေသာ လူမ်ားကို စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ေဆးသုေတသနသမားမ်ားက ဆက္လက္သုေတသနျပဳလုပ္ခဲ့ ေသာ္လည္း ယေန႕အထိ ကာကြယ္ေဆးမထြက္ေပၚလာေသးပါ။ ေရွ႕ႏွစ္ေလာက္တြင္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည္ဟု အေမရိကန္ေဆးတကၠသိုလ္တခုမွ ေၾကျငာထားပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း (Headache)
  • အဖ်ားရွိျခင္း (Fever)
  • ခႏၶာကိုယ္တြင္အနီစက္မ်ားေပၚျခင္း (Maculopapular rash)
  • မအီမသာျဖစ္ျခင္း (Malaise)
  • မ်က္ေမွးေရာင္ျခင္း (Conjunctivitis)
  • အဆစ္နာျခင္း (Arthralgia)

ဥပမာ – ခါးနာျခင္း (Back pain)

အေရးႀကီးေသာ အခ်က္တခုမွာ ZIKA ေရာဂါကူးစက္ခံရေသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မွ ေမြးဖြားသည့္ ကေလးမ်ားသည္ ေခါင္း၏ေရွ႕ပိုင္းေသးျခင္း (Microcephalus) ကိုခံစားရၿပီး ဦးေႏွာက္ႏွင့္ မ်က္စိမ်ားတြင္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားရရွိႏိုင္ပါသည္။ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြး ေလ်ာ့က်တတ္ပါသည္။

ေရာဂါကုသမႈ

ယေန႔ထိ ZIKA ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါကို ကုသႏုိင္ေသာေဆးမေပၚေပါက္ေသးပါ။ ထို႔ေၾကာင့္အျခား ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါမ်ား ကဲ့သို႔ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကိုသက္သာေအာင္

၁. အနားယူျခင္း (Rest)

၂. အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း (Fluid)

၃. အနာသက္သာေစေသာေဆး (Acetaminophen/ Tylenol)

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကဲ့သို႔ ေသြးထြက္လြန္ျခင္း (Bleeding or Hemorrhage) မရွိသည့္အတြက္ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။

ေရာဂါကာကြယ္ေရး

  • ZIKA virus ေရာဂါကို ျခင္ကသယ္ေဆာင္တတ္သည့္အတြက္ ျခင္အကိုက္မခံရေအာင္ေနထိုင္ပါ။ အထူးသျဖင့္ ထိုျခင္မ်ားသည္ ေနခင္းပိုင္းတြင္ကိုက္တတ္သည့္ အတြက္အထူးသတိထားပါ။
  • အ၀တ္ထူထူထဲထဲ၀တ္ပါ။
  • ျခင္မကိုက္ေအာင္ Rapellent လိမ္းပါ။
  • ေလေအးစက္တပ္ဆင္ထားေသာအခန္းတြင္ေနထိုင္ပါ။
  • ညအခါျခင္ေထာင္ျဖင့္အိပ္ပါ။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂ရက္ေန႔တြင္ Texas ျပည္နယ္ Dallas County က်န္မာေရးဌာနမွ လိင္ဆက္ဆံ ျခင္းမွ ကူးစက္သူတဦးေတြ႕ရွိေၾကာင္း ေၾကျငာထားသျဖင့္ ဤေရာဂါသည္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွ မကူးစက္ ႏိုင္ေအာင္ Safe sex နည္းလမ္း ဥပမာ Condom သံုးျခင္းျဖင္းကာကြယ္ႏုိင္ပါသည္။ တံေတြး (Saliva)၊ ေခၽြး (Sweat)  ႏွင့္ ေသြး (Blood) မ်ားကိုသတိျပဳေရွာင္ရွားသင့္ပါသည္။

ခရီးသြားျခင္း

ေရာဂါျဖစ္ေနေသာ တိုင္းျပည္မ်ားသို႔ ခရီးသြားျခင္းကို ေခတၱဆိုင္းငံ့ထားပါ။

ဥပမာ – ေတာင္အေမရိကတိုင္းျပည္မ်ား

  • Columbia, Costa Rica, Barbados, Bolivia, Brazil, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guyana, Haiti, Jamaica, Nicaragua
  • အာဖရိကတိုင္းျပည္မ်ား – Cape Verde
  • အာရွတုိင္းျပည္မ်ား – တ႐ုတ္ျပည္၊ ဗီယက္နမ္၊ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ထိုင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလတြင္ အေမရိကန္ျပည္နယ္တ၀ွမ္းလံုး၌ ZIKA virus ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ ရာဂဏာန္းအထိရွိေၾကာင္း Centers for Disease Control and Prevention (CDC) မွေၾကျငာထားၿပီး ေရာဂါျဖစ္ေနေသာ တိုင္းျပည္မ်ားသို႔ ခရီးသြားျခင္းကို ေခတၱဆိုင္းငံ့ထားရန္ႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္မိခင္မ်ားကိုသတိေပးထားပါသည္။

ကမာၻက်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO ႏွင့္ PAHO (Pan American Health Organization) တို္႔မွ   ေရာဂါသည္ကမာၻတ၀ွမ္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္အတြက္ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာထားပါသည္။

ZIKA ေရာဂါအေၾကာင္းကို သိရွိၿပီးမည္ကဲ့သို႔ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရမည္ကို နားလည္ထားျခင္းျဖင့္ ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းျဖစ္လာပါက ကုသမႈကို သိရွိထားျခင့္ျဖင့္ ေရာဂါကိုပိုမို မဆိုး၀ါးေအာင္ နီးစပ္ရာဆရာ၀န္၊ က်န္းမာေရးဌါနတို႔သို႔ အျမန္ဆံုးသြားေရာက္ကုသမႈခံယူႏုိင္ေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါသည္။

 

ေဒါက္တာေအာင္ေဇာ္ထို္က္

Feb 16, 2016

kai

About kai

Kai has written 859 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.