……………..

အသံုးျပဳနည္းလမ္းညႊန္ – A Guide to Using Mandalay Gazette ( Must Read!!)

A Guide to Using Mandalay Gazette ( Must Read!!)   << Click here! <<<

ေကသမုတၱိသုတ္ (ေခၚ) ကာလာမသုတ္-

ကာလာမမင္းတို႔ …
သင္တို႔သည္ေျပာသံ ၾကားကာမွ်ျဖင့္ (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္လင့္ဦး၊
အစဥ္အဆက္ စကားမွ်ျဖင့္လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္လင့္ဦး၊
ဤသို႔ ျဖစ္ဖူးသတတ္ဟူေသာ စကားမွ်ျဖင့္လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္)
မယူကုန္လင့္ဦး။
ပိဋကတ္ (မိမိတို႔ေရွးေဟာင္းက်မ္းဂန္) စာေပႏွင့္ ညီၫြတ္ေပသည္ဟူ၍လည္း
(ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္လင့္ဦး၊
ၾကံဆေတြးေတာ၍ ယူျခင္းမွ်ျဖင့္လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္ လင့္ဦး၊
နည္းမွီးယူျခင္းမွ်ျဖင့္လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္လင့္ဦး၊
အျခင္းအရာကို ၾကံစည္ေသာအားျဖင့္လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူ ကုန္လင့္ဦး၊
(ငါတို႔) ၾကံစည္ႏွစ္သက္၍ ယူထားေသာအယူႏွင့္ တူညီေပသည္ဟူ၍လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူကုန္လင့္ဦး၊
ငါတို႔ေလးစားေသာ ရဟန္း၏ စကားဟူ၍လည္း (ဟုတ္ၿပီ မွန္ၿပီဟု အတည္) မယူ ကုန္ လင့္ဦး။

ကာလာမမင္းတို႔ {{ဤတရားတို႔ကား အကုသိုလ္တရားတို႔တည္း၊ ဤတရားတို႔ ကား အျပစ္ရွိေသာ တရားတို႔တည္း၊ ဤတရားတို႔ကား ပညာရွိတို႔ ကဲ့ရဲ႕အပ္ေသာ တရားတို႔တည္း။ ဤတရားတို႔ကို ျပည့္စံုေစအပ္ ေဆာက္တည္ အပ္ကုန္သည္ ရွိေသာ္ အစီးအပြားမဲ့ျခင္းငွါ ဆင္းရဲျခင္းငွါ ျဖစ္ကုန္၏}}ဟု သင္တို႔သည္ မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ပင္ သိေသာအခါ၌မူ ပယ္စြန္႔ကုန္ရာ၏။

ကာလာမမင္းတို႔ {ဤတရားတို႔ကား ကုသိုလ္တရားတို႔တည္း၊ ဤတရားတို႔ကား အျပစ္မရွိေသာ တရားတို႔တည္း၊ ဤတရား တို႔ကား ပညာရွိတို႔ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာ တရားတို႔တည္း။ ဤတရားတို႔ကို ျပည့္စံုေစအပ္ ေဆာက္တည္ အပ္ကုန္သည္ ရွိေသာ္ အစီးအပြားရွိျခင္းငွါ ခ်မ္းသာျခင္းငွါ ျဖစ္ကုန္၏}ဟု သင္တို႔သည္ မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ပင္လွ်င္ သိေသာအခါ၌မူ ျပည့္စံုေစ၍ ေနကုန္ရာ၏။

၅ – ေကသမုတၱိသုတ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ တိကနိပါတ္၊ အဂၤုတၳိဳရ္။

–

“Do not believe in anything simply because you have heard it. Do not believe in anything simply because it is spoken and rumored by many. Do not believe in anything simply because it is found written in your religious books. Do not believe in anything merely on the authority of your teachers and elders. Do not believe in traditions because they have been handed down for many generations. But after observation and analysis, when you find that anything agrees with reason and is conducive to the good and benefit of one and all, then accept it and live up to it.”

Buddha (Hindu Prince Gautama Siddharta, the founder of Buddhism, 563-483 B.C.)

အေပၚမွာ ကာလမသုတ္ကိုေဖာ္ျပထားရတာ အေၾကာင္းရွိပါတယ္။
ဒီ တရားဟာ ဗုဒၶရဲ့တရားေတြထဲမွာ အခုေခတ္အထိ အေနာက္တိုင္း၊ အေရွ့တိုင္း ဖီလိုဆိုဖာေတြက ေလးစားရတဲ့စကား၊ တရားျဖစ္လို႔ပါ။
ဒီတရားကို စာေတြေရးသားရာမွာ Writing Guidelines တခုအျဖစ္ထားေစခ်င္ပါတယ္။

–

သတင္းေထာက္၏ ပင္မအလုပ္သည္ သတင္းမ်ားကုိ ရွာေဖြေထာက္လွမ္းေရးသားျခင္းျဖစ္သည္။ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ အပုိအလုိမရွိ ျပည့္စံုတိက်ႏုိင္သမွ် ျပည့္စံုတိက်ေအာင္ ေရးသားႏုိင္မွ သတင္းေထာက္ေကာင္းဟု အသိအမွတ္ျပဳခံရမည္ျဖစ္သည္။

ျပည့္စံုတိက်ေသာ သတင္းတစ္ပုဒ္တြင္ပါရွိရမည့္’ဘ’ေျခာက္လံုးကုိ ႏုိင္ငံတကာစံအျဖစ္ လက္ခံထားၾကသည္။

၁။ ဘာျဖစ္တာလဲ။ (What Happened?)

၂။ ဘယ္သူေတြပါသလဲ။ (Who did it involve?)

၃။ ဘယ္တုန္းကလဲ။(When did it happen?)

၄။ ဘယ္မွာလဲ။ (Where did it happen?)

၅။ ဘာေၾကာင့္လဲ။ (Why did it happen?)

၆။ ဘယ္လုိျဖစ္သလဲ။ (How did it happen?)

အဂၤလိပ္လုိ ဒဗလ်ဴ(W)ငါးလံုးႏွင့္ အိပ္ခ်္(H) တစ္လံုး။ ျမန္မာလုိ ‘ဘ’ေျခာက္လံုးႏွင့္ ျပည့္စံုရမည္ဟု ဆုိသည္။

(ေမာင္၀ံသ-သတင္းစာပညာ သေဘာတရားႏွင့္လက္ေတြ႔မွ ျပန္လည္ေဖာ္ျပသည္။)

==

သတင္းဘယ္လုိေရးမလဲ…

အစကို ေရးရတာဟာ အခက္ဆံုးပဲလို႔ သတင္းစာဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားကပဲ ေျပာၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ သတင္းရဲ႕အစ စကားလံုးက တကယ္လည္း အေရးႀကီးတာကိုး။ အဖြင့္စာပိုဒ္က စိတ္၀င္စားစရာဆိုရင္ စာဖတ္သူ က အဲဒီသတင္းကိုဆံုးတဲ့အထိ ဖတ္ျဖစ္သြားမယ္။ စိတ္၀င္စားစရာ မေကာင္းရင္ေတာ့ ေနာက္စာမ်က္ႏွာကို လွန္သြားမွာပဲ။

ကိုယ္က အဖြင့္စာပိုဒ္ကို ဘယ္လို ေရးမယ္ဆိုတာ ဆံုးျဖတ္ၿပီးသြားရင္ ေနာက္စိန္ေခၚလာတာက သတင္းရဲ႕ က်န္တဲ့ အပိုင္းကို ဘယ္လိုစုစည္းၿပီး ေရးမလဲဆိုတာပါ။ အဆင္ေျပေျပ ျဖစ္ေအာင္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ဘယ္လို စီစဥ္ၿပီး ေရးမလဲေပါ့။ ဒီလို အခ်က္အလက္ေတြ အစီအစဥ္တက်ျဖစ္ေအာင္ ဆိုတာဟာ ၀ါရင့္စာေရး ဆရာေတြအတြက္ေတာင္မွ မၾကာခဏဆိုသလို အခက္ေတြ႕ရတတ္တာမ်ဳိး။ ကိုယ္က အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားႀကီး စုေဆာင္းယူလာတာေလ။ ဒီေတာ့ ဘယ္ဟာေတြကို သံုးၿပီး ဘယ္ဟာေတြကို ခ်န္ပစ္ခဲ့ရမယ္ဆိုတာ ဆံုးျဖတ္ရခက္ေနတတ္တာေပါ့။

သတင္းေဆာင္ပါးေတြမွာဆိုရင္ နိဂံုးကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

အဖြင့္

အဖြင့္ ႏွစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ တိုက္႐ုိက္အဖြင့္နဲ႔ အဖြဲ႕အႏြဲ႕ အဖြင့္ပါ။

တိုက္႐ုိက္အဖြင့္က စာဖတ္သူကို သတင္းရဲ႕ ပင္မအေၾကာင္းအရာကို တန္းေျပာျပေပးတယ္။ (ပထမဦး ဆံုး ၀ါက်မွာပဲ စၿပီး ေျပာျပတာျဖစ္ပါတယ္။

အဖြဲ႕ အႏြဲ႕ အဖြင့္ကေတာ့ ျဖစ္ရပါတိုကေလးတစ္ခု၊ ဒါမွမဟုတ္ အေျခအေန တစ္ရပ္မွာရွိတဲ့ လူ တစ္ေယာက္ကို ဥပမာေပးလို႔ ျဖစ္ေစ၊ ဒါမွမဟုတ္ ျမင္ကြင္းတစ္ခုကို သ႐ုပ္ေဖာ္ျပလို႔ျဖစ္ေစ အၿမဲစတယ္။ အဲဒီ ေဖာ္က်ဴးခ်က္ေတြက သတင္းေဆာင္းပါးရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းအရာကို ေဖာ္ျပေပးတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ဒီ သတင္းေပၚမွာ စိတ္၀င္စားလာေအာင္ ဆြဲေခၚလိုက္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်မွ စာေရးသူက သူေျပာခ်င္တဲ့ အဓိက အေၾကာင္းအရာကို တိုက္႐ုိက္ေျပာျပတာမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လို အဖြင့္မ်ဳိး ေရးမလဲဆိုတာကေတာ့ ကိုယ္က သတင္းဦးေရးမွာလား၊ သတင္းေဆာင္းပါး ေရးမွာလားဆိုတဲ့ေပၚမွာ မူတည္တယ္။

တိုက္႐ုိက္အဖြင့္

သတင္းဦးေတြေရးဖို႔ အတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ တိုက္႐ုိက္အဖြင့္က အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ဒီအဖြင့္ထဲမွာ ဘေျခာက္လံုးေတြလိုမ်ဳိး အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြပါ၀င္တယ္။ အေကာင္းဆံုး အဖြင့္ေတြကို ေရွ႕မွာ ေဖာ္ျပသလိုပဲ အဂၤလိပ္ ၀ါက်ဆိုရင္ Subejct- Verb-object ပံုစံ၊ ျမန္မာလို ဆိုရင္ေတာ့ ကတၱား-ကံ-ႀကိယာပံုစံနဲ႔ ေရးသားထားတဲ့ အဖြင့္ေတြပါပဲ။ အဂၤလိပ္ေရးမယ္ဆိုရင္ သတင္းဦးရဲ႕ အဖြင့္ စာပုဒ္ဟာ စာလံုးေရ ၂၅လံုးထက္ မပိုသင့္ဘူး။ အဲဒီအဖြင့္ဟာ ရွင္းရမယ္၊ တိက်ရမယ္။

အဖြဲ႕ အႏဲြ႕ အဖြင့္

သတင္းေဆာင္းပါးအတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ အဖြဲ႕ အႏြဲ႕ အဖြင့္က ပိုသင့္ေတာ္တယ္။ သတင္းရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းအရာကို ေျပာျပဖို႔အတြက္ စာေရးဆရာက စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ ဥပမာတစ္ခု၊ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ေယာက္ေယာက္ အေၾကာင္း အျဖစ္အပ်က္ ဇာတ္လမ္းတိုကေလး တစ္ပုဒ္၊ ဒါမွ မဟုတ္လည္း ျဖစ္ရပ္ကေလးတစ္ခုနဲ႔ အၿမဲ နိဒါန္း ပ်ဳိးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုေရးျခင္းျဖင့္ စာဖတ္သူပါ ဒီထဲမွာ ကိုယ္တိုင္၀င္ခံစာမိလာတယ္။

ဒါေပမဲ့ အဖြဲ႕ အႏြဲ႕ အဖြင့္ကို သံုးတဲ့အခါမွာ အဲဒီသတင္းရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းအရာကိုေတာ့ စာပိုဒ္ သံုးေလးပိုဒ္အတြင္း ေပၚေအာင္ေဖာ္ျပဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ရင္ေတာ့ စာဖတ္သူ က ဒီေဆာင္းပါးက ဘာႀကီးလဲဆိုၿပီး ဆက္ဖတ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။

အဖြင့္ကို ႏွစ္ မထားပါနဲ႔

သတင္းဦးေတြကို ေရးတဲ့ေနရာမွာ သတင္းေထာက္ အေတာ္မ်ားမ်ာပဲ အဓိကအေၾကာင္းအရာနဲ႔ သတင္းရဲ႔ ႐ႈေထာင့္တို႔ကိုေပၚလြင္ေအာင္ မျပႏိုင္ၾကဘူး။ ဥပမာ အစည္းအေ၀းတစ္ခု အေၾကာင္းေရး တယ္ဆိုရင္ ဒီအစည္းအေ၀းက ဘာေတြ ဆံုးျဖတ္ေဆာင္ရြက္တယ္ဆိုတာ ေရးရမယ့္အစား ဒီအစည္း အေ၀းကို ဘယ္သူေတြ တက္ေရာက္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးနဲ႔ စဖြင့္တယ္။ ဒါကို တစ္နည္းေျပာရရင္ သတင္းကို ႏွစ္တားတယ္လို႔ေျပာရပါမယ္။

အဖြင့္ကို မခ်ဲ႕လြန္းပါနဲ႔

အဖြင့္ထဲမွာ ဘာေတြထည့္ေရးသင့္တယ္ဆိုတာကို သိနားလည္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာေတြကို မထည့္ရဘူးဆိုတာ သိထားဖို႔လည္း အေရးႀကီးတာပါပဲ။ အဖြင့္မွာ အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ပိမေနမိပါေစနဲ႔။ ၿပီးေတာ့သတင္းရဲ႕ ေနာက္စာပိုဒ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပလို႔ရတဲ့ သိပ္အေရးမႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုလည္း အဖြင့္စာပိုဒ္ထဲမွာ ထည့္ေရးမေနပါနဲ႔။ ဘေျခာက္လံုး စလံုးကို အဖြင့္ထဲ မွာပါေအာင္ ေရးစရာမလိုပါဘူး။ ဒုတိယနဲ႔ တတိယစာပိုဒ္ေတြမွာ က်န္တဲ့အခ်က္ေတြကို ထည့္ေရးသြား ႏိုင္ပါတယ္။

အဖြင့္ကိုေရးဖို႔အတြက္ အႀကံေပးခ်က္

အဖြင့္စာပိုဒ္ေရးဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ဘာသာ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္အခ်က္ေတြက-

ဘယ္သူက ဘယ္သူကို ဘာလုပ္လုိက္သလဲ၊

• သတင္းရဲ႕ တကယ္အေၾကာင္းက ဘာလဲ၊

• ဒီအေၾကာင္းကို ေရးရတဲ့အခ်က္က ဘာလဲ၊

• ဒီအျဖစ္အပ်က္မွာ စိတ္၀င္စားစရာ အေကာင္းဆံုးက ဘာလဲ၊

• ဒီအျဖစ္အပ်က္နဲ႔ ပက္သက္ၿပီး စာဖတ္သူက ဘယ္အခ်က္ကို အသိခ်င္ဆံုးလဲ၊

• ဒီအျဖစ္အပ်က္မွာ ဘယ္အခ်က္က စာဖတ္သူအေပၚမွာ အသက္ေရာက္ဆံုးလဲ၊

• မိန္႔ခြန္းတစ္ခုအေၾကာင္းေရးရမယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႔ကို ဘာေျပာတာလဲဆိုတာ ကုိယ့္ဘာသာကိုယ္ ေမးၾကည့္ပါ၊

• အစည္းအေ၀းတစ္ခုအေၾကာင္းေရးရမယ္ဆိုရင္ ဘာေတြဆံုးျဖတ္ေဆာင္ရြက္တာလဲ ဆိုတာ ကုိယ့္ဘာသာ ေမးၾကည့္ပါ။

႐ႈေထာင့္ကိုေရြးခ်ယ္ျခင္း

တစ္ခါတစ္ရံမ်ားမွာ သတင္းတစ္ပုဒ္ကိုေရးဖို႔အတြက္ အေၾကာင္းအခ်က္က တစ္ခုမက ရွိေနတတ္ ပါတယ္။ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္ေတြ၊ တစ္နည္းေျပာရရင္ ]႐ႈေထာင့္}ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရ႔ွိေနတတ္ တယ္။

အဇြင့္ကို ဘယ္႐ႈေထာင့္ကေန ေရးမလို႔ စဥ္းစားတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ဘာသာ ေမးခြန္းထုတ္ရမွာက ဘယ္သူေတြက ကိုယ့္သတင္းစာကို ဖတ္မွာလဲ။ သူတို႔ တစ္ေတြဟာ သာမန္စာဖတ္ပရိသတ္ေတြပဲလား။ပညာတတ္ေတြလား။ အထူးကြၽမ္းက်င္သူေတြလား။ ႏိုင္ငံျခားသားေတြလား။ ကိုယ့္စာဖတ္ပရိသတ္ အတြက္ စိတ္၀င္စားဆံုးနဲ႔ တန္ဖိုးအရွိဆံုးျဖစ္မယ့္ ႐ႈေထာင့္ကုိ ေရြးခ်ယ္ရပါမယ္။

http://www.myanmarjournalism.iblogger.org/

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ ေရႊဂုံတိုင္ရွိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္႐ုံးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာၾကားေသာမိန္႔ခြန္းေကာက္ႏႈတ္ခ်က္။

ဟဲဟုိးၿမိဳ႕တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာၾကားေသာမိန္႔ခြန္း

မမွန္ကန္တဲ့ကိစၥကိုမွန္ကန္တယ္လုိ႔မေျပာပါနဲ႕ မတရားတဲ့ကိစၥကိုတရားတယ္လုိ႔မေျပာပါနဲ႔။ မတရားတဲ့ကိစၥကို တရားတယ္လို႔မေျပာပါနဲ႔ အဲဒါနဲ႔စပါ။ ေနာက္တစ္ဆင့္က်မွ မွန္တဲ့ကိစၥကို မွန္တယ္လို႔ေျပာရမယ္။ မွားတဲ့ကိစၥကို မွားတယ္လို႔ေျပာရမယ္။ ပထမဦးဆံုးအဆင့္ဟာ သိပ္အျမင့္ႀကီးမဟုတ္ဘူးေနာ္။ စၿပီးေတာ့ထိန္းသိမ္းဖို႔လိုတယ္။ မမွန္တာကို မွန္တယ္လို႔မေျပာပါနဲ႔။ မတရားတာကို တရားတယ္လို႔မေျပာပါနဲ႔။ ဒုတိယအဆင့္က်ရင္ေတာ့ မမွန္တာကို မမွန္ဘူးေျပာၿပီးေတာ့ မွန္တာကို မွန္တယ္လုိ႔ေထာက္ခံရဲရမယ္။ အဆင့္ဆင့္တက္သြားရမယ္။ (လက္ခုပ္သံမ်ား) ဒီလိုအဆင့္ဆင့္တက္သြားႏုိင္မွ ဒီႏုိင္ငံဟာတုိးတက္မယ္။ တိုးတက္တယ္။ ျပည္သူေတြက တိုးၿပီးေတာ့ တက္မွ ဒီႏိုင္ငံဟာတုိးတက္မွာလို႔ ကၽြန္မတို႔ မွတ္ထားရမယ္။ (လက္ခုပ္သံမ်ား)